Matematik modellashtirish
Modellashtirish sikli: vaziyat → soddalashtirish → model → yechim → talqin → baholash.
Real vaziyatlarni matematiklashtirish bosqichlari va boshlang'ich sinflar uchun namunaviy topshiriqlar.
Kompetensiya tavsifi
Real vaziyatlarni matematiklashtirish bosqichlari va boshlang'ich sinflar uchun namunaviy topshiriqlar.
Maqsad
Talabalarni matematik modellashtirishning to'liq sikliga o'rgatish va boshlang'ich sinflarda modellashtirish metodikasini qo'llashga tayyorlash.
Rivojlantiriladigan kompetensiyalar
Modellashtirish sikli: vaziyat → soddalashtirish → model → yechim → talqin → baholash.
Matematik tayyorgarlik bilan bog'liqligi: TIMSS Applying va PISA Formulate/Employ/Interpret kompetensiyalari bilan integrativ bog'liq.
Metodik algoritm
- 1
1-qadam
Real vaziyatni tushunish va soddalashtirish.
- 2
2-qadam
Matematik model qurish (formula, sxema, grafik).
- 3
3-qadam
Modelni yechish va natija olish.
- 4
4-qadam
Natijani vaziyat doirasida talqin qilish.
- 5
5-qadam
Modelni takomillashtirish bo'yicha xulosa chiqarish.
Namunaviy topshiriq
Baholash mezonlari
| Daraja | Ball / Foiz | Tavsif |
|---|---|---|
| Past daraja | 0–59% | Modelni qura olmaydi, bog'lanishni topa olmaydi. |
| O'rta daraja | 60–79% | Modelni quradi, lekin talqin qilishda qiynaladi. |
| Yuqori daraja | 80–100% | Modelni quradi, yechadi, talqin qiladi va baholaydi. |
Foydalanilgan adabiyotlar
- 1.
Blum, W., & Leiß, D. (2007). How do students and teachers deal with modelling problems? In Mathematical Modelling: Education, Engineering and Economics (pp. 222–231). Horwood Publishing.
https://doi.org/10.1533/9780857099419.5.221 - 2.
Mullis, I.V.S., & Martin, M.O. (2017). TIMSS 2019 Assessment Frameworks. TIMSS & PIRLS International Study Center.
https://timssandpirls.bc.edu/timss2019/frameworks/ - 3.
OECD (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing, Paris.
https://doi.org/10.1787/dfe0bf9c-en - 4.
Ball, D.L., Thames, M.H., & Phelps, G. (2008). Content knowledge for teaching: What makes it special? Journal of Teacher Education, 59(5), 389–407.
https://doi.org/10.1177/0022487108324554